TON SIJBRANDS WIL IN HENGELO OUDE FOUTEN WEER GOEDMAKEN

IJmuider Courant 1972 26 april 1972

Ton Sijbrands heeft zich nauwgezet voorbereid op het wereldkampioenschap.

(Van onze sportredactie)

ENSCHEDE — In feite resteert Ton Sijbrands nog maar één verlangen. Dat is het bezit van de wereldtitel die hij op dit moment sterker ambieert dan ooit. Niet omdat zo’n wereldkampioenschap zo geweldig lucratief zou zijn voor professional Ton Sijbrands („met dammen word je niet rijk”), maar omdat hij oprecht meent dat het eens tijd wordt te slagen op het punt waar hij in het verleden min of meer faalde. Vier Europese titels schraapte Sijbrands de afgelopen jaren bijeen, waarvan de laatste vorig jaar september in het Russische Soekoemi, maar de belangrijkste trofee, die van het wereldkampioenschap, moet hij nog altijd ontberen. Tot verdriet van insiders die hem al een aantal jaren terug een wereldtitel toedachten.

Het mocht niet zo zijn. In 1968 tijdens het wereldkampioenschap in Bolzano kon Ton Sijbrands (22) de stralend optimistische prognoses in het geheel niet waarmaken. Hij kwam uiteindelijk als vierde man aan een prestatie die hij nu kwalificeert met de woorden: dat leek helemaal nergens naar. Ook Sijbrands’ tweede poging om naar de absolute top te reiken, strandde. Dat was twee jaar later in het kandidatentoernooi in Monaco. De winnaar daarvan had het recht de regerende wereldkampioen uit te dagen tot het spelen van een titelmatch.

Hoewel Sijbrands toen evenveel punten scoorde als Koeperman werd hij door het Sonneborn-Berger-systeem (net zo iets als het doelgemiddelde bij voetballen) naar de tweede plaats verwezen zodat hij de gedachte aan het wereldkampioenschap voorlopig weer uit zijn hoofd moest verbannen.

Het ligt voor de hand om nu op de drempel van het wereldkampioenschap-toernooi van Hengelo te komen opdraven met het versleten gezegde „driemaal is scheepsrecht”. Blijft de vraag, hoe het te rijmen is dat Sijbrands viermaal op een rij Europees kampioen kon worden, maar moest afhaken als de wereldtitel op het spel stond. Hij kan er zelf ook alleen maar naar gissen. „Misschien ben ik voor zo’n wereldkampioenschap iets te gespannen. Ik weet me in elk geval te herinneren dat ik in Monaco onder een geweldige druk speelde. Het zal moeten blijken of dat in Hengelo ook weer zo zal zijn.”

Relaxed

„Vorig jaar in Soekoemi speelde ik ontzettend relaxed. Toen was ik eigenlijk alleen maar naar Rusland gegaan om daar een fijne tijd te hebben. Wat drinken en zo en wat partijtjes dammen voor mijn plezier. Niettemin ging het erg goed. Ik weet het niet. Misschien was het die andere keren wel een kwestie van overconcentratie of zo. Ik zal proberen om het dit keer te vermijden, maar ik kan niks beloven want Hengelo wordt het sterkst bezette toernooi dat ooit is gehouden”.

Ton Sijbrands heeft de laatste maanden doelbewust naar dit wereldkampioenschap toegeleefd. Daarbij was er zelfs voor het kortelings door Harm Wiersma met verpletterende overmacht gewonnen Nederlands kampioenschap geen plaats in het voorbereidingsschema van Sijbrands. Zijn absentie was aanleiding tot speculaties dat hij om financiële redenen van deelneming zou hebben afgezien. De waarheid luidt anders.

Sijbrands: „Ik kan er drie duidelijk omschreven redenen voor geven. Ten eerste geloof ik dat het niet verstandig zou zijn de Russen de notaties van mijn meest recente partijen in handen te spelen. Ik heb er geen boodschap aan als ze zeggen: Sijbrands heeft weer wat nieuws, dat moeten we nog gauw even bestuderen. Ik ben een voorstander van veel spelen en trainen. Er zijn ook spelers die zeggen dat je voor zo’n toernooi een paar maanden rust moet nemen .Uit dat oogmerk ben ik niet weggebleven. Ik wilde mijn concurrenten gewoon niet laten zien wat mijn nieuwste varianten of ontdekkingen zijn.

„De tweede reden is dat het kampioenschap van Nederland niet een toernooi is waar je zo maar eventjes aan meedoet. Vooral nu Wiersma zo sterk speelde, zou het op een enorme concurrentieslag zijn uitgedraaid en ik geloof dat dat een té grote inspanning geweest zou zijn zo vlak voor het wereldkampioenschap. De derde reden is dat ik voor een privéaangelegenheid naar Zweden en Wenen ben geweest.”

Schitterend

Over het Nederlands kampioenschap: „Wiersma heeft het schitterend gedaan. Het lag min of meer wel in de lijn der verwachtingen, maar dat hij met zo’n score kampioen zou worden, hadden maar weinigen verwacht. Temeer omdat hij in voorgaande Nederlandse kampioenschappen altijd wat teleurstelde. Vorig jaar maakte hij alleen maar remises. Het is misschien wel zo dat er een enorme druk van hem is afgevallen omdat ik er niet bij was.” Waarmee Ton Sijbrands de prestaties van Harm Wiersma stellig niet wil kleineren, integendeel. Hij slaat de capaciteiten van de Fries zeer hoog aan. Hoger zelfs dan die van de Russen. In nauwe samenhang daarmee heeft hij eens beweerd dat Wiersma, oud-wereldkampioen Roozenburg en hij de drie sterkste dammers ter wereld zijn.

Sijbrands: „Laat ik het zo stellen. Wij zijn naar mijn mening de drie spelers die het meeste talent voor het spel hebben. Wiersma’s talent komt eigenlijk nu pas tot ontplooiing. Van Roozenburg hoor je praktisch niets meer omdat hij al een aantal jaren vrijwel niet meer speelt. Maar wat aanleg en originaliteit betreft geloof ik dat wij duidelijk beter zijn dan de Russen.”

„Het is wel zo dat ik die uitspraak heb gedaan in een tijd dat Gantwarg nog lang niet zo sterk speelde als hij nu speelt. Ik heb toen alleen maar Koeperman, Andreiko en Tsjegolov voor ogen gehad. En de laatste twee jaar is Gantwarg enorm sterk komen opzetten. Hij is iemand die in tegenstelling tot Andreiko en Koeperman erg veel van het spel houdt, zich elke nieuwe partij opnieuw helemaal geeft.”

„Dat is iets wat opvalt want Andreiko en Koeperman hebben dat volstrekt niet meer. Tsjegolov nog wel, die heeft altijd erg mooi gespeeld. Maar hij heeft weer tegen dat zijn resultaten stukken minder zijn dan die van Andreiko en Koeperman. Voor hen is een wedstrijd meestal niet meer dan een verplicht nummer. Vooral voor Koeperman. Als hij maar enigszins kans ziet zich aan een wedstrijd te onttrekken dan doet hij dat. En kijk bijvoorbeeld naar de match tegen Andreiko. Hoewel Koeperman er alleen maar bij gebaat was om die partij te winnen, deed hij geen enkele moeite om die wedstrijd interessant te maken. Andreiko deed dat ook niet maar van hem kun je het nog billijken. Die bleef bij 20-20 wereldkampioen maar Koeperman had die wedstrijd toen gewoon verloren.”

Ton Sijbrands is er heilig van overtuigd dat Koeperman straks in Hengelo niet zal domineren. Hij rekent hem zelfs niet tot de kanshebbers. Volgens Sijbrands komen vier spelers in aanmerking voor de titel: Andreiko, Gantwarg, Wiersma en hijzelf. „Ik geloof dat Koeperman langzaam aan te oud is, hij maakt ook weinig vorderingen meer, Andreiko eveneens, maar hij is een erg intelligente jongen die van iedere partij wat leert. Harm Wiersma daarentegen groeit nog steeds. Dezelfde indruk heb ik van Gantwarg. En van mezelf geloof ik dat ik ten opzichte van de overige Russen nog steeds vooruit ga. In ieder geval zal er ontzettend weinig krachtsverschil zijn tussen de vier favorieten.”

Combines

„Koeperman blijft natuurlijk wel een outsider, hoewel ik geloof dat hij niet in staat is om één van ons vieren een nederlaag toe te brengen. Je moet eerder uitkijken voor Baba Sy dan voor Koeperman. Baba Sy heeft als nadeel dat hij een slechte gezondheid heeft maar hij is nog steeds iemand die voor grote verrassingen kan zorgen. Hetzelfde geldt voor Andreas Kuijken als hij tenminste in vorm is.” Bij wereldkampioenschappen en kandidatentoernooien in het verleden is wel eens gefluisterd dat de Russen hun (Nederlandse) concurrenten via handig gespeelde combines van de eerste plaats hebben afgehouden, maar niemand heeft dat tot nu toe nog met bewijzen kunnen staven.

Ton Sijbrands: „Ik geloof dat er wel gevallen zijn waarbij wel degelijk sprake is van combine. Ik heb zelf in de Sovjet-Unie gehoord dat er in het Russisch kampioenschap wel eens partijen gekocht worden. Dat woord combine is geloof ik het eerst gevallen in Monaco waar Koeperman tweemaal van Gantwarg won. Dat was op zijn minst opmerkelijk. Niet alleen ik( maar ook anderen hebben toen over combine gesproken. Of het werkelijk zo geweest is, kan ik nog steeds niet beoordelen. Ik heb desondanks niet de indruk dat het zuivere koffie is geweest.”

Voor het kandidatentoernooi in Monaco was Ton Sijbrands erg verbolgen over Koepermans deelneming die in strijd met de reglementen zou zijn. Die zeggen dat een wereldkampioen die is verslagen maar eenmaal het recht heeft op revanche. Koeperman had die revanche gehad en ook daarin had hij verloren. Desondanks ging de wereld-dam-bond zonder enige op-of aanmerking akkoord met de deelneming van Koeperman. Sijbrands ventileerde toen boos zijn mening dat de Nederlandse dam-bond dit had kunnen voorkomen. Hij voelde zich genomen en sprak nogal rancuneus dat hij niet al te veel vertrouwen had in de reglementen voor het aanstaande toernooi in Hengelo. De tijd heelt echter alle wonden en Ton Sijbrands denkt er nu heel anders over: „Ik heb toch wel de indruk dat dit toernooi enorm goed is georganiseerd. Bij voorgaande toernooien was het ook zo dat bij gelijke uitkomst het SB-systeem gehanteerd zou worden. Dit is gelukkig nu van de baan en dat is een hele vooruitgang. Er wordt nu een her-kamp gespeeld van 12 partijen. Kijk ik kan me wel voorstellen dat ze dat SB-systeem gebruiken voor mensen die gelijk eindigen op de vijfde en zesde plaats, ofschoon ik het dan nog niet billijk vind wanneer er prijzen aan verbonden zijn. Maar voor een plaats die recht geeft op een match tegen de wereldkampioen of op de titel zelf is het gewoon waanzin om dat SB-systeem te hanteren.”