De Volkskrant 18-11-1983

Van onze dammedewerker TON SIJBRANDS

Harm Wiersma nam in Heerenveen de wereldtitel dammen van Van der Wal over door in de laatste partij opnieuw remise overeen te komen.

HEERENVEEN — Harm Wiersma heeft de wereldtitel dammen van Jannes van der Wal overgenomen. De twintigste en laatste partij van hun tweekamp eindigde na eenenvijftig zetten en bijna vier uur spelen in remise. Door dit resultaat behield Wiersma zijn minimale voorsprong en eindigde de match in een 21-19 uitslag ten gunste van de nieuwe wereldkampioen, die al driemaal eerder in zijn carrière de hoogste titel veroverde.

De slotpartij tussen Van der Wal en Wiersma was bij lange na niet zo spannend als de negentiende ontmoeting, die eergisteren voor zoveel opwinding had gezorgd. Weliswaar beantwoordde Van der Wal, die bij winst in het bezit van de wereldtitel was gebleven, Wiersma's 1.32-28 met het scherpe en veelbelovende 1...16-21. Maar toen de hyper-nerveuze Wiersma, vermoedelijk voor de eerste keer in heel zijn lange dam-loopbaan, van de gebruikelijke reactie met 2.31-26 afzag en in plaats daarvan 2.33-29 deed, liet Van der Wal het populaire 2...20-25 achterwege ten gunste van de ruil 2...19-23 gevolgd door 4...21-26.

Dat vormde het startsein tot een puur strategisch gevecht-op-afstand, waarin Van der Wal eigenlijk alleen maar succes zou kunnen boeken wanneer Wiersma bepaalde positionele nuances onverhoopt minder goed zou aanvoelen. De kans daarop was uiteraard zeer gering. Wel kreeg Van der Wal gaandeweg een iets gemakkelijker te hanteren stelling. Maar Wiersma kwam nimmer echt in gevaar te verkeren, zelfs niet toen hij op de veertigste zet tot veler verbazing een 3x3 ruil toeliet (31-27 en 36x27 was het — simpele — alternatief geweest) die de achtergebleven positie van schijf 36 nogal lelijk dreigde te benadrukken.

Maar hoezeer Van der Wal ook zocht naar mogelijkheden om zijn lichte voordeel te gelde te maken, hij vond niets concreets. De enige sensatie die zich toen nog kon voordoen was een kloknederlaag voor Van der Wal, want de Groninger had voor zijn laatste zeven zetten zóveel bedenktijd uitgetrokken dat gevreesd werd dat hij de tijdcontrole niet meer zou halen. Wonderwel slaagde hij daar tóch in, waarna de titeloverdracht even later door een ferme handdruk bekrachtigd werd.

Daarmee was een einde gekomen aan een match die in meerdere opzichten anders is gelopen dan men verwacht had. Hield men vóór aanvang van de tweekamp vrij algemeen rekening met de mogelijkheid dat het op een walk-over ten gunste van Wiersma zou uitdraaien, in werkelijkheid won Wiersma 'slechts' met het kleinst mogelijke verschil. Van der Wal heeft het, zuiver cijfermatig bezien, zelfs beter gedaan dan de meervoudige Russische ex-wereldkampioen Gantwarg, die zowel in 1979 als in 1981 met 22-18 van Wiersma verloor. Dat is een regelrechte verrassing, want Van der Wals desastreuze toernooi-optredens eerder dit jaar (in het NK en in de Volmac Achtkamp) deden het ergste vrezen. Zó ernstig was de vormcrisis, waarmee de grillige wereldkampioen in de eerste helft van 1983 te kampen had, dat Wiersma zich (naar verluidt) wel eens hardop heeft afgevraagd wat hij nu in vredesnaam met Van der Wal aan moest, want een overwinning met grote cijfers was toch ook geen propaganda voor de damsport... Achteraf echter zal het Friese genie zijn beide handen hebben dichtgeknepen met Van der Wals foutieve 46e zet 12-18? in de veertiende partij, een fout zonder welke Wiersma vandaag wellicht nog steeds op zijn eerste zege had gewacht.

Vormde Van der Wals uitstekende weerwerk tegen 's werelds sterkste en meest gevreesde dammer de eerste verrassing van de achter ons liggende wedstrijd, een tweede, minder aangename verrassing was dat deze tweekamp in zuiver dam-technisch opzicht weinig interessante partijen heeft opgeleverd.

Waar velen verwacht, of in ieder geval gehoopt hadden dat Van der Wal-Wiersma, de reputaties van beide spelers indachtig, tot een waar spektakelstuk zou uitgroeien, bleek er in werkelijkheid sprake van een vrij vlakke match, die slechts in een (te) klein aantal duels in de herinnering van de dam-liefhebbers zal voortleven. In dit verband hoeft het feit, dat van de twintig partijen er negentien in remise eindigden, op zich nog geen verontrusting te wekken (hoewel de meningen hierover uiteenlopen), maar wèl werd de manier waarop de meeste van die puntendelingen tot stand kwamen als teleurstellend ervaren.

Voor Harm Wiersma, die zich thans voor de vierde maal in zijn glansrijke carrière met de wereldtitel mag tooien, is deze tweekamp vermoedelijk een van zijn laatste optredens geweest. Nog eenmaal zal de inmiddels alweer 30-jarige Fries in het strijdperk treden, en wel in maart 1984, wanneer de zeer jeugdige Vadim Virni uit Charkov (USSR) zijn tegenstander zal zijn. Van die match, die een uitvloeisel is van de in juli 1983 gehouden achtkamp (Virni veroverde in dit toernooi de tweede plaats), wordt de eerste helft in Moskou verspeeld en de tweede helft in Nederland, wat voor de damwereld een unicum zou zijn. Na de tweekamp tegen Virni keert Wiersma de actieve wedstrijdsport de rug toe, zo luiden de door de wereldkampioen in hoogst eigen persoon bevestigde berichten...

Wiersma - Van der Wal (20e partij)