De Volkskrant 16-11-1983

Van onze dammedewerker TON SIJBRANDS

HEERENVEEN — De achttiende partij van de tweekamp om het wereldkampioenschap dammen tussen titelhouder Jannes van der Wal en uitdager Harm Wiersma is na 65 zetten en een kleine vijfeneenhalf uur spelen in remise geëindigd. Met dit resultaat behield Wiersma zijn minimale voorsprong (19-17), waarin alleen de twee resterende partijen nog verandering kunnen brengen.

Het treffen van gisteren stond lange tijd in het teken van de wederzijdse pogingen om, daar waar het zaken als centrumbeheersing en uitzicht op initiatief betrof, elkaar werkelijk geen centimeter toe te geven. Vanuit Wiersma's standpunt bezien was dit niet onlogisch, want de Friese grootmeester had zich in de twee voorafgaande partijen zozeer door Van der Wal in het defensief laten dringen dat voor zijn voorsprong moest worden gevreesd wanneer hij zich niet krachtiger tegen het aanvalsgeweld van de wereldkampioen te-weer zou stellen.

Maar dat ook Van der Wal primair voor veiligheid koos én zich geen zichtbare inspanningen getroostte om de strijd te compliceren wekte enige verbazing, al is het natuurlijk niet uitgesloten dat hij pas in de voorlaatste of — wie weet! — allerlaatste partij de alom verbeide alles-of-niets poging waagt om dat kostbare bezit veilig te stellen dat hem bij de huidige gang van zaken dreigt te worden ontnomen: de wereldtitel. Daarbij zou van het besef dat een 20-20 uitslag in Van der Wal voordeel is en dat hij, anders dan Wiersma, niet per se 21 punten hoeft te scoren om de match tóch als winnaar af te sluiten, wellicht een stimulerende werking kunnen uitgaan...

Hoe dan ook, het eerste gedeelte van de achttiende partij werd een haast slaapverwekkende vertoning, waarin hoogstens door de spelers zelf en hun naaste omgeving (familie, secondanten) nog iets van spanning zal zijn ervaren. Werkelijke commotie ontstond pas in het vierde speeluur, toen duidelijk was geworden dat de randschijf op 25, die Van der Wal zich al in de opening had laten aanleunen (8...20-25), zich tegen de wettige eigenaar begon te keren. In die fase omstreeks de 40e zet was Wiersma er dermate goed in geslaagd de positionele problemen, waarmee hij bij een minder nauwkeurige opbouw zélf te kampen zou hebben gehad, aan zijn tegenstander over te doen, dat een tweede en allesbeslissende nederlaag voor Van der Wal tot de mogelijkheden leek te behoren.

Maat ondanks tamelijk ernstige tijdnood verdedigde Van der Wal zich correct. Zo was in plaats van 40...3-9 een te snel gespeeld 40...8-12(?) hoogst dubieus geweest, omdat dan zou kunnen volgen 41.34-29! 3-9 (relatief beter, maar voor wit nog altijd zeer goed is hier 41...3-8 42.40-34 24-30 enz.) 42.32-28! 12-17 en nu de fraaie combinatie 29-23!!, 38-32!, 28-22, 32x3 en 37-31 met naslag. Ook op de 43e zet luistert zwarts afweer tamelijk nauw, want of hij het na 44.30-25? ook zonder de 'plakker' 44...26-31!! zou redden is sterk de vraag.

Na de enerverende tijdnoodfase bleef er een laat-klassieke positie van wederzijds acht schijven over, die er op het eerste gezicht aantrekkelijk uitzag voor. wit. Maar een analytische winst bleek Wiersma's stelling niet te bevatten, al moest Van der Wal zich in het eindspel nog even hoeden voor de variant 63...14-19 64.3-8 19-23? (hier moet alsnog 19-24! enz.) 65.8-24! en wit wint, bijvoorbeeld 65...33-39 66.24-30 en 67.30-25 +. Van der Wal echter maakte vanzelfsprekend geen fout en wikkelde af naar een 3x1 eindspel.

Vandaag wordt in het Postiljon Motel te Heerenveen de negentiende en voorlaatste partij gespeeld. Aanvang 14.00 uur.

Wiersma, Harm - Jannes, van der Wal 15-11-1983 1-1.