Dagblad van het Noorden Bert Dollekamp • 29 aperel 2024, 13:25 • Sport

Wouter Sipma tijdens de Flevoland Open. Foto: G. van Dijk

Twee luttele weerstandspunten bleef jonge vader Wouter Sipma uit Groningen in de Flevoland Open achter bij de Let Guntis Valneris. Een bijzondere prestatie leverde Emmenaar Jacob Okken (63), die zonder de stress van de Fischer-klok ‘een andere dammer’ werd en met zijn vierde stek diverse wereldtoppers voorbleef.

Het is grootmeester Wouter Sipma al menigmaal overkomen. Samen met toppers als Jan Groenendijk, Martijn van IJzendoorn of Alexander Schwarzman een groot toernooi domineren en vervolgens op de meet met de spreekwoordelijke banddikte verliezen.

Ook afgelopen week overkwam het Sipma. In Kraggenburg, waar hij met oud-wereldkampioen Valneris de concurrentie de loef afstak. Heel frustrerend is het dan als de totaalscore van jouw tegenstanders (de weerstand) bij gelijk eindigen nadelig uitvalt.

Met name voor de podiumplekken lijkt het voor de damsport de hoogste tijd, dat dan een tiebreak met versneld speeltempo volgt. Voor Sipma is dat echter geen opgelegd pandoer. Hij redeneert nuchter als hij is, dat de balans statistisch bezien vanzelf een keer zijn kant op slaat. Bovendien heeft de grootmeester sinds kort wel wat anders aan zijn hoofd.

Gezonde dochter

Begin maart beviel echtgenote Yelena van een gezonde dochter en de trotse vader bekwaamt zich met volle overgave in de edele kunst van het luiers verschonen en aanverwante ouderlijke taken. ,,Ik kom daardoor even minder aan dammen toe en heb relatief ontspannen naar dit Worldcup toernooi toegeleefd. Omdat we maar één dubbele ronde hadden, kon ik deze week zonder de zorg voor Rosa mooi wat bijslapen en daarnaast toch een goed toernooi spelen."

Onvoorspelbaar

Na zijn vierde plaats bij het WK afgelopen najaar op Curaçao werkt Sipma aan een vrijere en voor opponenten minder voorspelbare speelwijze, die meer punten moet opleveren. Bij het NK in december won hij viermaal, maar schoot daar door drie nullen weinig mee op.

Afgelopen week ging het echter crescendo voor de bijna 30-jarige grootmeester. Van de favorieten was hij met Valneris de enige die in het begin geen steken liet vallen. Na vlotte zeges op Fleur Kruysmulder en Lisa Scholtens legde hij ook tegen Jacob Okken, clubgenoot bij Hijken, een fraaie partij op de mat, maar deze wist een penibele positie met kunst en vliegwerk naar remise te schuiven.

In de lift

Vervolgens werd de als derde geëindigde Filip Kuczewski met een woeste aanval à la Jannes van der Wal bestookt. Volkomen murw gespeeld ging de Pool door zijn vlag, juist op het moment dat Sipma in de afwerking een lelijke fout beging, die hem de partij had kunnen kosten.

Twee remises later toonde de Groninger zijn veelzijdigheid door subtopper Ivo de Jong met superieure laveertechniek tot opgave te dwingen. Ook tegen oud-Hoogezandster Jos Stokkel ging Sipma aan de leiding. ,,Toen had ik door moeten pakken, maar in plaats van een tactische ruil met voordeel nam ik een doorbraakcombinatie naar dam. Jos had echter voldoende tegenspel en kon het vrij eenvoudig remise houden."

Ontspanning geeft energie

Hoewel Sipmanet naast de eindzege grijpt is hij content met het toernooiverloop. ,,Het belangrijkste is dat ik het gevoel heb weer in de lift te zitten. Eind mei bij het Europees kampioenschap in Italië is het volgende peilmoment. Ik ga proberen de ontspannen benadering vast te houden, want dat geeft energie en levert per saldo het meeste op."

Clubgenoot Jacob Okken kan het alleen maar beamen. Door fysiek en mentaal ongerief begon de Emmenaar zonder enige verwachting aan het toernooi. ,,En dan word ik in dit sterke veld zomaar vierde, voor cracks als Schwarzman en Van IJzendoorn. Ik heb er maar één verklaring voor. Het speeltempo verschilt structureel van dat in de competitie, waardoor ik als het ware een andere dammer word en veel beter met de spanning kan omgaan."

Je eigen tijd indelen

In Nederland wordt al jaren gespeeld volgens het ooit door schaakfenomeen Bobby Fischer geïntroduceerde systeem, waarbij de spelers voor elke partij een vaste tijdsduur krijgen van bijvoorbeeld twee uur plus een bonus na elke gespeelde zet van bijvoorbeeld een minuut.

Oorspronkelijk bedoeld om kloknederlagen te voorkomen en praktisch handig om de duur van partijen beter te kunnen plannen. De dammers hebben dat systeem overgenomen en in de competitie wordt het nog steeds gebruikt. Er is echter veel kritiek op, omdat het veel moeilijker wordt opponenten onder druk te zetten, omdat ze met de bonusminuut vaak nog wel een redelijke zetten kunnen bedenken.

Verademing

Okken heeft om nog een andere reden een gruwelijke hekel aan het Fischer-systeem. ,,Als je, zoals ik, veel tijd besteedt aan de opbouw van je partijen, beland je in vaak een aaneenschakeling van korte deadlines gedurende tientallen zetten. Het geeft een onaangename stress, zoals je die in veel werksituaties ook aantreft. Daar ben ik nogal gevoelig voor. Zodat ik een paar klassen zwakker ben gaan dammen en bij Hijken al niet meer meedoe in de ereklasse."

,,Internationaal is, net als bij het schaken, de Fischer-bonus in de eerste 45 zetten gelukkig afgeschaft, zodat spelers na 90 minuten één duidelijke deadline hebben. Daarna krijgen ze er een half uur bedenktijd bij. Pas in het eindspel wordt weer met de Fischer-bonus gewerkt. Dat gebeurt ook in de worldcup-toernooien, waaraan ik dus graag meedoe als ze in de buurt zijn. Het is echt een verademing als je zelf je tijd kunt indelen. De inspanning die je doet is totaal anders dankzij die ene duidelijke markering. Die eindspelbonus hoeft voor mij ook niet, maar daar heb ik veel minder last van."

Plezier en rendement

En zo kon het gebeuren dat Okken een verbazende prestatie neerzette. Met twee winstpartijen schoot hij uit de startblokken, waaronder een creatief hoogstandje tegen toernooitijger Peter van der Stap. Ook tegen de favorieten Sipma en Valneris toonde de Emmenaar goed in zijn vel te zitten.

,,Tegen Wouter kwam ik goed weg met een punt. Hij had me zwaar onder druk, maar bij een beslissende en feitelijk niet te berekenen variant koos ik puur op mijn gevoel precies de goede verdediging. Je intuïtie werkt denk ik toch het best als je niet onnodig gestresst bent."

Een ronde later wist Okken de latere winnaar Valneris in een complexe stand met een verrassend offer annex doorbraakcombinatie te verrassen, waarna de Let alle zeilen moest bijzetten voor een punt. Ook tegen cracks als wereldkampioene Victoria Motrichko en oud-Hoogezandster Jos Stokkel toonde Okken zich volstrekt gelijkwaardig, zodat hij ongeslagen en bovenal ontspannen zijn damvakantie afsloot met een fraaie vierde plaats.

‘I am still the best’

0pmerkelijk in Kraggenburg was de lage klassering van vijfvoudig wereldkampioen Alexander Schwarzman. De uit Rusland afkomstige en met zijn Oekraïense vrouw naar Nederland verkaste Israëlische damnomade kwam mede door een kloknederlaag tegen Peter van der Stap niet verder dan een voor zijn doen schamele 10 punten. Maar daar zat de grootmeester totaal niet mee. ,,Such things can happen. But I am still the best player of all."

Worldcup Flevo Open 2024

1. Guntis Valneris (Let) 9-13 / weerstand 90, 2. Wouter Sipma 9-13/92, 3. Filp Kuczewski (Pol) 9-12/88, 4. Jacob Okken 9-11 / 92, 5. Jitse Slump 9-11 / 88, 6 t/m 15: Martijn van IJzendoorn, Victoria Motrichko (Oek), Jos Stokkel, Emre Hageman, Natalia Sadowska (Pol), Arjan van Leeuwen, Peter van der Stap, Marta Bankowska (Pol), Matheo Boxum en Darya Tkachenko 9-11; 16 t/m 21: Ivo de Jong, Alexander Schwarzman (Isr), Rob Geurtsen, Ron Heusdens, Alex Poliakov en Simon Harmsma 9-10. 22 t/m 33 o.a.: Krysztof Kortas (Pol), Katarzyna Stanczuk (Pol), Renco Oostindjer, Lisa Scholtens en Gert Bosker 9-9.