(Van onze dammedewerker)

De Volkskrant 25-11-1972

Andries Andreiko komt als enige Rus naar Nederland.

Tsjecholef: boordevol kritiek op zijn landgenoten, die niet konden verhinderen, dat Sybrands de wereldtitel greep.

AMSTERDAM, 25 nov. — De afvaardiging van slechts één Russische grootmeester — oud-wereldkampioen Andreiko — naar het vierde Suikerdamtoernooi, dat half december in Amsterdam begint, heeft de organisatoren onaangenaam verrast. Vroegtijdig zijn de uitnodigingen voor de grootmeestergroep aan de Russische Damfederatie verzonden en niets wees er aanvankelijk op, dat de afvaardiging beperkt zou blijven tot één speler. Zeker niet na bet succes van vorig jaar toen de vier Russische grootmeesters beslag legden op de eerste vier plaatsen en daarmee de afwezigheid van de Nederlanders Sijbrands en Wiersma volledig uitbuitten om hun suprematie te bewijzen.

Dat men door dit succes toen in slaap is gewiegd en „met gemak” ook dacht de wereldtitel te kunnen behouden, is nauwelijks aanneembaar. De Russische grootmeesters kenden de kracht van Ton Sijbrands en Harm Wiersma maar al te goed. Toch is er na het verlies van de hoogste titel die de FMJD kent, een lawine van kritiek in de Sovjet-Unie losgekomen. Daarbij liep oud-wereldkampioen Tsjegolef voorop. Hij had na de remisereeks in de match tussen Andreiko en Koeperman al waarschuwend de vinger geheven en voorspeld, dat het op deze manier nooit zou lukken Sijbrands te weerstaan.

En na het verlies van de titel kwam hij tot de conclusie, dat een van de oorzaken was „dat de onzen niet vooruit waren gegaan, doch in het beste geval in hun oude stellingen waren gebleven”. Vooral Andreiko en Gantwarg moesten het potgelden, omdat zij volgens Tsjegolef „verplicht waren sterker te worden” en daarin hadden gefaald. „Nodig is echter strijd, meedogenloze strijd. Waarom wonnen wij vroeger? Omdat ons belangrijkste toernooi — het kampioenschap van de USSR — ons hardde als strijders. Maar dit toernooi heeft opgehouden een school voor manmoedigheid te zijn. De vele kleurloze remises verzwakken de wilskracht. Maar met remises komt men niet ver, men moet winnen!”

Tsjegolef ging in zijn tirade zo ver, dat hij zelfs de „vriendschappelijke” betrekkingen tussen de spelers onderling scherp veroordeelde. „Die vriendschap leidt tot verlaging van het spelpeil!” Op winst spelen tegen de sterken was er daardoor volgens de Moscoviet niet meer bij. „Waarom sluit het presidium van de Damfederatie van de USSR voor dat alles nog steeds de ogen?” vroeg Tsjegolef zich af.

Mogelijk dat het presidium na het echec van het wereldkampioenschap dan toch een nieuw beleid wil gaan voeren. Dat het vroeger steevast gehanteerde principe, dat alleen een goed voorbereide en kansrijke kandidaat de kleuren van de Russische dammers kon en mocht verdedigen, weer wordt opgenomen. Want het is onmiskenbaar dat de gewoonte om minstens twee of drie Russische spelers naar de Nederlandse invitatietoernooien af te vaardigen, een zekere mate van zelfverzekerdheid bij de ,kandidaten’ heeft gekweekt. Het waren immers vrijwel altijd dezelfde grootmeesters, soms geassisteerd door een speler (die de top dicht benaderde) om eens wat ,ervaring’ op te doen.

Omdat ook die ,vaste’ spelers niet mals waren in hun kritiek, is een nieuwe gedragslijn wel te verklaren. Gantwarg immers stelde ,dat op het kritieke ogenblik in de voorbereiding op het wereldkampioenschap onze Damfederatie een reeks wezenlijk misslagen maakte’. Daarbij noemde hij het ontbreken van een trainer in Hengelo en de te korte tijd van voorbereiding voor Andreiko, omdat de uitdagingsmatch tegen Koeperman twee maanden vóór het WK werd gespeeld. „Onafhankelijk van het resultaat van de voor het volgend jaar vastgestelde match Sijbrands — Andreiko moeten wij het bestaande systeem van voorbereiding van onze damwereld te herstellen.

Als op grond van deze ,eisen’ van de Russische topspelers de Damfederatie tot een beperking van deelname aan invitatietornooien is gekomen, kan dat voor de Nederlandse spelers alleen maar een waarschuwing betekenen. Immers door de regelmatige contacten tussen de topspelers van beide landen, kon de ontwikkeling wederzijds worden gevolgd. De Nederlanders zullen in de komende titeltoernooien — zoals het Europese kampioenschap — beducht moeten zijn op beter geprepareerde en vol strijdlust wachtende tegenstanders. De Russische grootmeesters zullen alles op alles zetten om op zo kort mogelijke termijn hun suprematie in de dam-werled te herstellen.

Of de beperking tot een éénmansafvaardiging moet worden gezien als een soort ,strafexpeditie’ voor het wegblijven van de Nederlanders in het Russische invitatietornooi van maart dit jaar, of is het gevolg van de verwikkelingen rond de interlandwedstrijd in Rotterdam. De komst van Andreiko en de twee (met trainer!) Russische jeugdspelers voor de jeugdwereldtitelstrijd zal half december mogelijk opheldering geven.