„Achter het bord heb ik geen vrienden”

ZATERDAG 27 OKTOBER 1973

Melis Kaffa heeft ondanks zijn blindheid de faam verworven een moeilijk te kloppen tegenstander te zijn. Veel dammers die hem onderschatten of uit medelijden minder geconcentreerd tegen hem speelden zijn nu wel wijzer.

DEN HAAG In de publieksruimte van het wereldkampioenschap dammen volgt Nelis Kaffa met gespannen aandacht de strijd tussen Ton Sijbrands en Andris Andreiko. Vooraan aan een tafeltje gezeten luistert hij, het hoofd een tikkeltje schuin omhoog geheven, zijn gezicht een en al concentratie, naar de explicatie van Harm Wiersma en Ed Holstvoogd. Voor hem staat zijn dambord, speciaal voor hem geconstrueerd. De witte velden liggen hoger dan de zwarte, de zwarte schijven hebben aan de bovenkant een knop. Onophoudelijk dwaalt de linkerhand van Nelis Kaffa over het bord, verzet hier en daar een steen, en verzinkt weer in zijn gespannen gedachte. Nelis Kaffa is blind.

De man die in 1967 en 1970 de titel veroverde op het nationaal blindenkampioenschap is bijna elke dag in het congresgebouw te vinden. „Ik vind dat ze erg mooie partijen spelen" zegt hij. „alleen is het wel jammer dat ze steeds zo snel remise accepteren. Je moet vechten tot je erbij neervalt".

Dat doorgaan tot het uiterste ls een van de karaktereigenschappen van Nelis Kaffa. Het is mede daarom dat hij in Den Haag. maar ook in heel Nederland, de naam verworven heeft een moeilijk verslaanbare tegenstander te zijn. ..Laten we de zaak maar heel eerlijk bekijken, ik zie mets. De eerste reactie die dat bij de mensen opwekt is er een van medelijden. In de trant van laten we tegen die arme man maar niet voluit spelen".

Diegenen die die fout maakten zijn door bittere ervaring wel wijzer geworden. „Achter het dambord heb ik geen vrienden”, zegt Kaffa dan ook. „Als ik tegenover iemand zit, dan ga ik tot het uiterste. Ik wil laten zien, dat ik ondanks mijn handicap net zo veel waard ben als de anderen. Als je dat niet doet krijg je misschien alleen maar last van een minderwaardigheidscomplex en daar heb ik een verschrikkelijke hekel aan”.

Interesse

Nelis Kaffa damt sinds een jaar of vijftien. „Ik kreeg eens een pakketje van het Rode Kruis en daar zat toen ook een dam-spelletje in. Ik merkte dat het spel me interesseerde en ben toen doorgegaan. Maar omdat ik steeds verloor toen Ik tegen betere dammers ging spelen, wilde ik zelf steeds meer leren”.

Momenteel speelt Nelis Kaffa aan het vierde bord van het eerste tiental van damvereniging GONA. die uitkomt in de Provinciale hoofdklasse. Ondanks het feit dat hij zegt niet snel te kunnen spelen, overkomt het Nelis Kaffa toch maar zelden dat hij in tijdnood verkeert. ,.Ik heb een speciale manier van spelen uitgedacht" vertelt hij. „daardoor is het mogelijk dat ik ook in de tijd van de tegenstander kan denken. Maar vooral bij deze tweekamp kan ik als er snel gezet wordt het spel niet meer helemaal volgen. Dan moet er iemand zijn die de zetten voor me voorleest. En ik zie een combinatie ook niet zo erg snel.” Gaat hij verder: ,,Zo kon het van de week gebeuren dat ik ineens hardop zeg, en op dat moment was het natuurlijk in de zaal weer doodstil, he. Andreiko kan een schijf winnen. Bleek het een combinatie te zijn. waarbij Sijbrands een stuk beter zou komen te staan. Iedereen barstte prompt in lachen uit en echt. op dat moment had ik wel door de grond willen zakken".

Remise

En hoe een fanatiek dammer Nelis Kaffa ook is. dit hele toernooi haalt het voor hem bij verre niet bij het blindenkampioenschap. De laatste twee Jaar miste hij net de titel. ..Hoe dat komt? Wel ik maakte een puntje te weinig” zegt hij lachend. En dan plotseling serieus: ,,Ik kreeg aan het einde van het toernooi met een inzinking te kampen. Wij moesten per dag twee partijen spelen, zaten soms zeven tot acht uur per dag achter het bord. En dat was te veel. Op het laatst had ik helemaal geen gevoel meer in mijn handen, ik kon geen schijf meer zien. De omstandigheden waaronder wij moesten spelen zijn ook de reden van diverse klachten geweest. Als Sijbrands en Andreika twee partijtjes per dag moesten spelen, zouden zij er ook snel hun buik vol van hebben".

Dan zwijgt Nelis Kaffa, laat zich dan ontvallen dat hij voorzitter Vink van RDG dankbaar is voor het dagelijks vervoer, en richt zijn aandacht weer op het bord. Bij het overeenkomen van de zoveelste remise kan ook hij zijn teleurstelling niet verbergen.

PAUL HOVIUS